Postępowanie administracyjne

Z PSRP WIKI
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Postępowanie administracyjne - zwane również formalnym prawem administracyjnym to szczególny tryb załatwiania spraw przed organami administracji państwowej bądź samorządowej. Zgodnie z przepisami KPA regulować będzie postępowanie:

  1. przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych,
  2. przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1,
  3. w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2,
  4. w sprawach wydawania zaświadczeń,
  5. w sprawach skarg i wniosków.

Nie jest postępowaniem administracyjnym rozstrzyganie spraw uregulowanych na gruncie Ordynacji podatkowej, wynikających ze stosunku nadrzędności służbowej bądź podległości czy immunitetu dyplomatycznego.

Istotne cechy

  • pisemność - sprawy rozpatrywane są na podstawie pisemnych wniosków, składanych przez uprawnione podmioty. Rozstrzygnięcia, co do zasady, są dokonywane także w formie pisemnej,
  • brak równości stron
  • oficjalność - wymóg zachowania określonych procedur (terminy, właściwość organów, forma wniosku itp.)
  • dwuinstancyjność - od każdej decyzji przysługuje odwołania, co skutkuje prawem do żądania co najmniej dwukrotnego rozpatrzenia sprawy.

Uczestnicy

Strona
Zgodnie z przepisami KPA jest to każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Prawo do funkcjonowania w postępowaniu w charakterze strony przysługuje zarówno osobie fizycznej jak i prawnej. Osoby fizyczne, które nie posiadają zdolności do czynności prawnych działają przez swoich ustawowych przedstawicieli. Strony, które nie są osobami fizycznymi, działają przez swoich ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych organ administracji publicznej występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela, o ile przedstawiciel nie został wyznaczony. W przypadku konieczności podjęcia czynności niecierpiącej zwłoki organ wyznacza (w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie) dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania w postępowaniu do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd. W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
Organ administracji publicznej
Jest to podmiot, indywidualny bądź zbiorowy, wyposażony na mocy ustawy (bądź aktu wykonawczego do niej) w kompetencję, tj. zdolność do jednostronnego ustalania konsekwencji prawnych określonego stanu faktycznego. Organ może być jednoosobowy (np. rektor, dziekan), ale też zbiorowy (rada wydziału). W tym drugim przypadku, do wydania decyzji wymagane jest podjęcie uchwały, tj. opowiedzenie się określonej większości członków organu za jednym z wariantów.

Kompetencja organu jest ograniczona jego właściwością - rzeczową (decyduje aspekt przedmiotowy sprawy) bądź miejscową ( np. miejsce wystąpienia określonego stanu faktycznego bądź jego skutków, adres zamieszkania strony).

Pełnomocnik
Przysługuje wyłącznie stronie. Pełnomocnikiem może być tylko osoba fizyczna, mająca zdolność do czynności prawnych.

Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa; adwokat, radca prawny lub rzecznik patentowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu badać prawidłowość pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo może być udzielone do dokonania konkretnej czynności, niektórych czynności, jak i do zastępowania strony w całym postępowaniu administracyjnym. K.p.a. przewiduje też instytucję pełnomocnictwa domniemanego – w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeżeli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. Istnieje pewna kategoria czynności, która wymaga osobistego działania stron (np. przesłuchanie stron). Pominięcie pełnomocnika oznacza tyle samo, co pominięcie strony w postępowaniu administracyjnym, nie dotyczy to jednak uprawnień wynikających z przepisów prawa materialnego.

Uczestnik na prawach strony
KPA przewiduje możliwość udziału w postępowaniu określonych podmiotów, którym, w przypadku spelnienia określonych wymogów, będą przysługiwać uprawnienia strony. W obecnym stanie prawnym są to:
  • prokurator
  • organizacja pożytku publicznego
  • Rzecznik praw obywatelskich